Fevzi Akargül:
Sayın Büyükelçim, öncelikle bizlere birlikte bu röportajı yapmayı kabul ettiğiniz için teşekkür ediyoruz. Prag’daki görevinizin devlet geleneklerimize uygun şekilde yerine getirmeniz sebebiyle sizi ayrıca tebrik ederiz. Beş yıllık süreçte ciddi çaba ve emeğin sonucunda objektif olarak çok önemli başarılara imza attığınızı görüyoruz.
İlk sorumuz ile başlamak istiyorum.
Prag Avrupa’nın tarihi ve sosyyolojik olarak önemli kentlerinde bir tanesi, tabikki kendine has özellikleri bulunuyor. Türkiye Cumhuriyeti’nin Çekya topraktaki en yüksek temsilcisi olarak orada bulunmak ve görev yapmak sizin için neler ifade etti?
Dr.Egemen Bağış: Teşekkür ederim.
2019-2024 yılları arasındaki görev sürem boyunca Türkiye ve Çekya arasındaki ikili ilişkilerin ilerletilmesine yönelik yoğun mesai harcadık. Sözkonusu çabalarımızın bugün gelinen noktada somut neticelerini görmek bizim için elbette mutluluk verici. Şimdi ikili ilişkilerde yakaladığımız ivmeyi devam ettirmek üzere, görevi yeni Prag Büyükelçimize yüz akıyla devretmiş olmanın gururunu yaşıyorum.
Fevzi Akargül:
Kıymetli büyükelçim bildiğiniz gibi bir devletin diğer devletlerdeki en yüksek temsil makamına sahip olmak birçok alanda çeşitli görev ve sorumlulukları beraberinde getiriyor . Sizler de türkiye’mizin çekyadaki en yüksek temsilcisi olarak görev yaptınız, bu görevle ilgili Dilerseniz sosyal ve kültürel başlayalım , neler söylemek istersiniz?
Dr.Egemen Bağış:
Prag’da geçirdiğim süreç, hem benim için hem de Türkiye-Çekya ilişkileri için birçok alanda oldukça verimli geçti. Kültürel ve sosyal alanlarda yaptığımız çalışmalara gelince; Türk-Çek dostluğunu pekiştirmek adına birçok etkinlik düzenledik. Türkiye – Çekya arasında kurulan diplomatik ilişkilerin 100. Yılında Avrupa’da ilk kez ülkemizin adını taşıyan bir park inşa ettik . Açılışını 6 Haziran 2024 tarihinde görkemli bir törenle gerçekleştirdiğimiz “Çek-Türk İşbirliği Parkı” iki ülke arasındaki köklü bağların bir sembolü oldu. Ayrıca, Yunus Emre gibi büyük şairlerimizi anma etkinlikleri düzenleyerek, iki ülke arasındaki kültürel alışverişi artırmaya çalıştık. Türk kahvesi kültürümüzü tanıtmak ” Türk kahvesi kültür festivali” adı ile çeşitli etkinlikler gerçekleştirdik. Etkinliklere katılan Çek halkında oldukça güzel geri dönüşler almak bizi oldukça memnun etti.
Fevzi Akargül:
Efendim Görev süreniz boyunca Ülkemizin Çekya’da bulunan sefaret binasını oldukça aktif ve etkili kullanmanız ciddi anlamda ilgi konusu oldu. Çekya’da yaşayan ve Çekya’ya seyehat eden vatandaşlarımız için de önemli çalışmalar yaptınız. Gerek pandemi döneminde gerekse ülkemizde yaşanan deprem felaketinde binamız bu konuda bir merkez gibi faaliyet gösterdi. Bu konu hakkında neler söylemek istersiniz?
Dr.Egemen Bağış:
Takdir edersiniz ki yurt dışında ülkemizi temsiliyet makamında vatandaşlarımız nezdinde herkese her zaman ulaşılır olmaya ve yardımcı olabilmek oldukça önemli. Çekya’daki tüm vatandaşlarımız da teyit eder ki insanlarımız arasında hiçbir ayrım yapmadan her türlü ihtiyacına yetişmeye çalıştık, Büyükelçiliğimizi şanlı bayrağımıza yakışır, modern olduğu kadar donanımlı yeni bir sefaret binasına taşıyarak görev bölgemizdeki tüm vatandaşlarımıza Büyükelçiliğimizin kapılarını daima açık tuttuk. Vatandaşlarımızı muhtelif sebepler ile Büyükelçiliğimizde ve Büyükelçiliğimiz konutunda ağırladık. Pandemi sürecinde vatandaşlarımız ile özenle ilgilendik. Büyükelçiliğimizi, vatandaşlarımıza her zaman açık tuttuk. Onların sorunlarıyla yakinen çözüm aramaya , yanlarında olduğumuzu her daim hissettirmeye gayret ettik.
2023 Şubat ayında “Asrın Felaketi” olarak literatüre giren depremlerin akabinde vatandaşlarımız ve Çekya’da kurulmalarına öncelik ettiğimiz sivil toplum kuruluşları ile Büyükelçiliğimiz resmi konutunda ve ülkenin ikinci en büyük şehri Brno’da oluşturduğumuz yardım toplama merkezlerinde toplayarak bu malzemeleri ülkemize ulaştırdık. Yine yürüttüğümüz çalışmalar sonuç vererek ülkemizdeki arama kurtarma çalışmalarına ilk katılan ve en uzun süreyle ülkemizde kalan ekiplerden birisi de Çek arama kurtarma ekibi oldu.
Ayrıca, biraz önce sorunuzda Prag’a gelen vatandaşlarımızdan da bahsettiniz. Bunun için bizler birer rehber kitapçığı hazırladık Elektronik, aynı zamanda basılı olan bu kitapçık ile birlikte yolu Prag’a düşen vatandaşlarımıza bir anlamda rehber veya “e-rehber” oluyoruz Bu sayede vatandaşlarımız, şehir hakkında daha fazla bilgi sahibi olma fırsatı buluyor.
Fevzi Akargül:
Efendim araya giriyorum.
Sefaret binamız tarihi bir bina ve siz görev sürecinde iken çeşitli restorasyon çalışmaları yapıldı ve hatta kıymetli hanımefendinin de katkıları ile bir de basılı eser doğdu aynı zamanda…
Dr.Egemen Bağış:
Evet ,doğrudur ( gülerek) ,Cumhuriyetimizin kuruluşunun 100. Yıldönümü sebebi 2023 ,Türk-Çek diplomatik ilişkilerinin 100. Yılı 2024 ve Büyükelçiliğimiz konut binasını 2025 yılı itibari ile 100 yaşına girecek olması dolayısıyla bu üç önemli tarihin ortak bir kalıcı eseri olacak şekilde düşlemeye başladık. Devamında ise hem Konut binamızı hem de Türkiye-Çekya ikili ilişkilerinin tarihçesini konu alan bir prestij kitabını eşim Beyhan Hanım’ın koordinasyonu ile birlikte hazırladık. Niyetimiz Beyhan Hanım’ın da tabiri ile bu konuda sadece Türkiye’de değil bir çok ülkede farklı kütüphanelere girerek kaynak bir eser haline gelmesi. konut binamızı inşa eden Çek Mimar Ladislav Čapek’i de andığımız kitabımızı 2023 yılı içerisinde basıldığına hep birlikte şahit olduk.
Fevzi Akargül:
Sayın bakan, sadece bu Kıymetli eser değil görev süreciniz boyunca geçtiğimiz sorularda da ele aldığımız eserlerin yanı sıra II. Dünya Savaşı’nda Galiçya cephesinde şehitlerimiz içinde bir anıt da notlarımın arasında…
Dr.Egemen Bağış:
Evet , ülkemizi yurt dışında temsil ediyoruz, Bu anlamda yurt dışında ülkemiz adına Türkiye’miz adına izler bırakmak oldukça önemli diye düşünüyoruz.
II. Dünya Savaşı döneminde Çek Cumhuriyeti’nin Terezin şehrinde Naziler tarafından kurulan toplama kampı , hayatını kaybeden vatandaşlarımız ve diğer milletlerden savaş kurbanları anısına müzeye dönüştürüldü. Ülkemiz adına bu kampın önemli bir noktasına kalıcı mermer bir plaket yerleştirdik.
Ayrıca düzenli olarak ziyaret ettiğimiz ve bakımlarını sağladığımız I. Dünya Harbi’nde Galiçya cephesinde şehit düşen askerlerimizin hatırasının yaşatıldığı Çekya’daki şehitliklerimizi her yıl 18 Mart’ta Çek ordusunun temsilcileri ve vatandaşlarımızın katılımları ile anma törenleri düzenleyerek şehitlerimizin kıymetli hatırasını her daim canlı tuttuk.
Fevzi Akargül:
Bakalım sırada ekonomi ajandası var. Göreve geldiğinizde Çek Cumhuriyeti Avrupa Birliği çerçevesinde ortak karar olarak alınmış bir ambargo uyguluyordu ülkemizde. Görev süreniz boyunca devletimizin izlemiş olduğumuz politika ,sizlerin kişisel çaba, ikili görüşmeleriniz ve diplomatik faaliyetleriniz ile birlikte ülkemize uygulanan bu ambargo ortadan kaldırılmış olmakla birlikte ticari anlamıda belli bir hacim de yakalandı aslında. Çek Cumhuriyeti ile ülkemiz arasında yapılan ekonomik işbirliği bağlamında çek cumhuriyeti’nden güzel haberler aldık bu süreçte. Bu çerçeveyi nasıl değerlendiriyorsunuz?
Dr.Egemen Bağış:
2019 yılından günümüze kadar gelen görev sürecimiz boyunca Devletimizin, Çek yetkililerin, Çekya’da yaşayan tüm vatandaşlarımızın ve iş dünyasının desteğini alarak, verdikleri güç ve destek sayesinde Prag’da çok şükür, güzel hizmetleri yerine getirdik. İki ülke arasındaki ikili ticaret hacmini dört yılda 3 milyar Dolardan 6.5 milyar Dolara çıkardık. ülkemize Çekya’nın en büyük şirketlerinin yatırım yapmasını sağlayarak bu anlamda vatandaşlarımız için yeni çalışma alanları ve istihdam kanalları oluşturduk. Ve elbette bu maddeyi de eklemem gerekiyor, Bugün Türk mühendislerinin tasarladığı ve ülkemizde üretilen otobüs ve kamyonları görmek Çekya’nın dört bir yanında aktif rol oynadıklarını görmek göğsümüzü kabartıyor. Bir de ambargo var tabii.2019’da Prag’da göreve başladığımızda
Ülkemiz için beka meselesi olan savunma sanayi ve güvenlik ile ilgili ülkemize ambargo uygulayan sekiz AB üyesi ülkeden biri olan Çek Cumhuriyeti idi . Yürüttüğümüz diplomatik faaliyetler sonuç vererek ambargoyu kaldırtmakla kalmayıp, Çek savunma sanayi şirketlerinin, ülkemizdeki muadil kuruluşları ile stratejik ortaklıklar kurmalarına ve ortak çalışmalar yürütmelerine vesile olduk.
Söz konusu çalışmalarımızın neticesi olarak, 24 Ekim 2024 tarihinde Çekya’nın önde gelen Savunma Sanayii Derneği tarafından şahsıma bir teşekkür plaketide takdim edildi.
Fevzi Akargül:
sayın büyükelçi, bu kısma da gelmiş iken şahsınıza tebliğ edilen ve ülkemiz adına kabul etmiş olduğunuz çeşitli iltifatlar var, bunlara da değinelim arzu ederseniz ve yine devamında alanla ilgili gelişmelerden bahsederiz…
Dr.Egemen Bağış:
Elbette,Türkiye ile Çekya arasındaki ikili ticaretin geliştirilmesine yönelik çabalarımızdan bahsetmiştik. Çalışmalarımızın meyve vermesi oldukça önemliydi ,Bir de bu yönde göstermiş olduğumuz emeklerden ötürü Çekya Ticaret Odaları Birliği’nin en üst nişanı olan “Altın Merkür Madalyası” tarafıma takdim edildi. ikili ticaret hacmimizi 6,5 milyar Dolara çıkarmamız vesilesiyle tebriklerini sunan Çek Ticaret Odaları Birliği Başkanı değerli dostum Zdenek Zajicek, en önemli nişanını şahsıma tevdi etmekten duyduğu mutluluğu dile getirdi.
Türkiye ve Çekya arasındaki işbirliği elbette sadece sanayi sektörü ile değil turizm alanında da ciddi anlamda çabalarımız sayesinde Güzel sonuçlar aldık. özel olarak önem verdiğimiz İki ülke arasında turizm işbirliğinin artırılmasına yönelik hamlalerimiz, ülkemizin Çek turistlerin AB dışındaki ilk tercihi olmasını sağladı. Yaz turizminin dışında kış turizmini de canlandırmak amacıyla Prag-Kayseri arasında charter uçuşlar başlatılmasına aracılık ettik.
Türkiye ve çekya arasında diplomatik ilişki ağını ciddi anlamda kullanarak bunları her iki ülke adına kazanç haline getirecek adımlar attık.
Çekya’nın en büyük şirketlerinin ülkemize yatırım yapmasını sağladık. İki ülke arasındaki ticaret hacmini de önemli ölçüde artırdık. Bu başarıyı, iki ülke arasındaki siyasi iradeye ve işbirliğine bağlıyorum diyebiliriz özetle.
Fevzi Akargül:
Efendim sorularımız devam ediyor, Çekya bildiğimiz gibi bir orta Avrupa ülkesi ve Prag Avrupa’nın merkezi konumunda diyebileceğimiz bir konuma sahip. Bu anlamda uluslararası kuruluşlar /örgütler nezdinde çeşitli faaliyetlerde bulunduğunuzu biliyoruz. Görev süreniz boyunca bu örgütler kapsamında çalışmalarınızdan kısaca bahsedebilir miyiz?
Dr. Egemen Bağış:
Tabii ki uluslararası arenada Başta Birleşmiş Milletler (BM) olmak üzere İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) gibi çeşitli uluslararası örgütler düzeyinde çalışmalarımız oldu. Bundan önce “Türkiye Çekya parlamentolararası dostluk grubundan” bahsederek başlamak istiyorum. Bu adımın atılması ile birlikte iki ülke arasındaki dostluğun ve ikili ilişkilerin daha kurumsal ve sağlam temeller üzerine inşa edildiğini söyleyebiliriz.
Sayın Cumhurbaşkanımızın da destekleri ile temelleri atılan, kuruluşuna da yoğun emek verdiğimiz Birleşmiş Milletler (BM) Medeniyetler İttifakı’nın Yüksek Danışma Kurulu üyesi olarak söz konusu kurulun dünyanın farklı yerlerindeki toplantılarına iştirak ederek medeniyetler çatışmalarının engellenmesinde etkin yöntem ve diyaloglar geliştirmeye çalıştık.
Bununla birlikte. Şahsımızı, İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) Prag Büyükelçiler grubu Başkanlığına oybirliğiyle seçen diğer Müslüman meslektaşlarımıza öncülük ederek birçok konuda ilkeli duruşumuzu sergilemeyi sürdürdük.
Fevzi Akargül:
Sayın bakanım, Röportajımızın sonuna doğru geliyoruz. Bu kısımda daha çok Çekya’da Yaşayan Türk haklı için yürütülen sosyal faaliyetlere ayırmak istiyoruz. Bu kapsamda özellikle Prag’da ikamet eden halkımız ile sürekli iletişimde kalmak Önemli . Bununla birlikte yapılan etkinlikler ile de irtibatı sıcak tutuyorsunuz. Bununla birlikte Türk ve Çek halkının kaynaşması anlamında çeşitli organizasyonlar yapılmıştı. Biraz da buradan bahsedebilir miyiz efendim?
Dr.Egemen Bağış:
Evet , insanların birbirleriyle kaynaşması oldukça önemli, özellikle. yurt dışında bu buluşmaların, birlikte olmanın değerini daha iyi anlıyoruz tabii ki .Bu bağlamda ortak değerler çatısı altında bizler de görev süremiz boyunca elimizden geldiğince hem vatandaşlarımızı buluşturan hem de içerisinde yaşadığımız toplum ile yani Çekya ile Türk kültürünü kaynaştıran birçok organizasyona imza attık.
Böylece Türk ve çek kültürü hem birbirini tanımış hem de kültür alışverişi diyebileceğimiz bir iletişim meydana geldi.
Tabii ki bunların başında ortak değerler çatısı altında da biraz önce de belirttiğimiz gibi bayramlarımız birleştirici bir güce sahip.
Cumhuriyetimizin kuruluşu vesilesiyle 29 Ekim tarihlerinde her sene ülkemize yakışır şekilde görkemli mekanlarda kutlamalar düzenlendik. Çekya devlet erkanının ve üst düzey şahsiyetlerin katılımıyla gerçekleştirdiğimiz resepsiyonlarımızda Çek medyasında yer almasını sağladık.
Bunun yanında gastronomi oldukça önemli
Türk Kahvesi başta olmak üzere Türk kahvaltısının Prag’ın önde gelen kafelerinde sunulmasına yönelik adımları attık ve bu anlamda amacımıza da ulaştık Ayrıca, muhtelif vesilelerle Türk gastronomi günleri organize ederek zengin mutfağımızı Çek kamuoyuna sevdirdik. Bunlar kaynaşma kültürel alışveriş için oldukça önemli faktörler oldu. Biliyorsunuz 28 Mehmet Çelebi ilk büyükelçimiz Fransa’ya gittiğinde Fransız bahçelerini Fransız geleneklerine Fransız konaklarına görerek bir kültür alışverişi içerisinde geri dönmüş bunu da sefaretnamesinde yazmıştı. Aynı şekilde Fransızlar da Mehmet Çelebi’den etkilendikleri unsurları bazılarını kendilerine katmışlardı. Kültür alışverişi dediğimiz işte burada doğuyor.
Avrupa’nın önde gelen üniversitelerinden. Charles Üniversitesi bünyesinde faaliyet yürüten Türkoloji Kürsüsü ile vefatının 700. yıldönümünde Yunus Emre’yi andık. UNESCO’nun 2023 yılını “Aşık Veysel Yılı” ilan etmesi ile birlikte Prag’da milli değerlerimizden. “Aşık Veysel’i Anma Etkinliği” gerçekleştirmiş olduk.
milli değerimiz Aşık Veysel, Türkçemizi en iyi kullanan şairlerimizden olan Nazım Hikmet Ran, Halide Edip Adıvar, Alphonse Mucha, Vecihi Hürkuş, Yakup Kadri Karaosmanoğlu gibi Türk Çek tarihinde önemli roller üstlenen değerli isimlerimizi burada anılarını yaşatmaya gayret ediyoruz.
Nazım Hikmet’in sürgün yıllarının bir kısmında yaşadığı Prag’da sıklıkla vakit geçirdiği Slavia Cafe’de her yıl şairimizi aldığımız etkinlikler, Türk- Çek dostluk Golf turnuvasının geleneksel bir hale gelmesini katkı sunan her iki ülkenin de önde gelen simaları…
İşte bunlar farklı kültürlerin etkileşmesi sonucu doğan yeni bir sentezin bir kültür kaynaşmasının adımları…
Fevzi Akargül:
Ne mutlu hocam ne mutlu …
Hoca diyorum aynı zamanda çünkü bir de doktor kimliğiniz var biliyorum.
Sona doğru geliyoruz artık diyelim, sonra aslında biraz da kişisel bir soru olacak. hayatın içerisinde devlet görevlisi olarak bir rolünüz var iş arkadaşı olarak bir rolünüz var hayat arkadaşı olarak rolünüz var eş olarak baba olarak rollerimiz var bu kadar rollerin içerisinde kendi motivasyonunuzu nasıl sağlıyorsunuz, nasıl deşarj oluyorsunuz?
Dr.Egemen Bağış:
Aslında sanırım kendim olarak önceliklerimi iyi sıralandırmaya çalışıyorum. Düzenli spor yapmaya çalışıyorum. Boş vakitlerimde film ve dizi izlemeye ve farklı alanlarda kitap okumaya çalışıyorum. Beynimi aktif tutmak için eşimin de tavsiyesi ile İspanyolcamı geliştirmeye çalışıyorum.
Fevzi Akargül:
Efendim ,tekrardan bir görev tevdi edilse sizlere büyükelçilik görevi için bu konu ile ilgili bir ne düşünürsünüz. Aklınızdan geçen bir yer olur mu, neresi olur?
Dr.Egemen Bağış:
Ben ülkemin ve devletimin bana nerede ihtiyacı olursa orada hizmet veririm. Hep öyle yaptım. Bundan sonra da aynı şekilde hareket ederim.
Fevzi Akargül:
Kıymetli hocam son bir soru da biz siyasallılar ve sitemizin de ismi ile “Diplomasiye Gönül verenler” adına soruyorum. özellikle sayfamızı, yayınlarımızı takip eden İstanbul siyasal ve Ankara siyasal öğrencileri adına, Biz geleceğin toplum mühendisleri, siyasal öğrencilerine ne tavsiye edersiniz, önerileriniz nelerdir?
Dr.Egemen Bağış:
Gençler kendilerini geleceğe iyi hazırlamalı. Önyargılardan kurtulup farklı bakış açılarını iyi okumalı. Lisan konusuna ağırlık vermeli. Teknolojiyi iyi takip etmeli ve yeni gelişmeler ile barışık olmalı. Başkalarını değiştirmeye değil kendilerini geliştirmeye odaklanmalı.
Fevzi Akargül:
Sayın büyükelçim teşekkürlerimizi sunuyoruz, yeniden farklı konuları değerlendirmek daha farklı ufuklara birlikte bakmak dileğiyle diyelim kolaylıklar diliyoruz çalışmalarınızda.
Dr.Egemen Bağış:
Bu fırsat için çok teşekkür ediyorum.